Welcome

Spring ve Tapestry’de IoC Yaklaşımları

Yıllar boyunca bir çok projede Spring kulanmanın getirdiği bir alışkanlık olarak IoC ve dependency injection kavramları benim için vazgeçilmezler arasına girdi. Bu kavramların önerdiği yöntemlerle geliştirilen uygulamalarda sınıflar arası bağımlılıkların çok daha sade ve kolay yönetilebilir olduğunu gördüm. Özellikle test güdümlü programlamada (TDD – Test Driven Development) birim testleri yazarken bunun büyük yararı olmaktadır. Bu kavramları kullanarak, sınıfların kabiliyetlerini ve sorumluluk sınırlarını çok daha kolay belirleyebildiğimiz için işbirlikçi sınıflar için mock nesnelerini kolaylıkla oluşturup kullanabiliyoruz.

İki bölümden oluşan bu yazı dizisinde amacımız IoC ve dependency injection kavramlarının ne olduğunu ya da yararlarını anlatmak değil. Bu yazıda Tapestry ve Spring Framework’lerin sunduğu IoC kabiliyetlerini genel hatları ile karşılaştırmaya çalışacağız. IoC ve Dependency Injection kavramları ile ilgili Martin Fowler on yıl kadar önce güzel bir yazı yazmış. Bu kavramlara yabancı iseniz, öncelikle bu yazıya bir göz atmanızda büyük fayda var.

Bu bölümde IoC container’ın oluşturulması, Tapestry’deki modül kavramı ve bean’ların arasındaki bağımlılıkların yönetilmesi konularında duracağız.

IoC Container’ın Oluşturulması ve Bean’ların Yaratılması

Tapestry, IoC context’ini Java ile oluşturuyor. Module diye tabir edilen sınıflar bir araya gelerek context’i oluşturuyor. Modül sınıflarının sahip olduğu metodlar, context içerisinde yer alacak olan nesneleri yani servisleri yaratmaktan sorumlu. Bu nedenle bu metodlara “service builder methods” demişler. Tapestry, modüller içerisinde bir takım isimlendirme kuralları (naming conventions) koymuş. Service builder metodlar için metod adlarının build* şeklinde olması bekleniyor. Build ön ekinin sonrasında gelen kısım servis ID’si olarak kullanılıyor. Örneğin buildGuvenlikServisi() metodunun döndürmesi beklenen servis nesnesi context’e GuvenlikServisi id’siyle kaydediliyor ve bu isimle erişilebiliyor. ID’ler case-insensitive olarak kullanılıyor ve servislere erişimi sağladığı için tekil (unique) olması bekleniyor. Eğer aynı ID’ye sahip birden çok bean (nesne) oluşması durumu ortaya çıkar ise bunlar arasındaki ayrım @Marker annotasyonu ile marker vererek sağlanabiliyor.

Spring’in ilk zamanlarında IoC context, başka bir ifade ile ApplicationContext, XML dosyaları üzerinden konfigüre edilebiliyordu. Spring 3 ile birlikte gelen Java tabanlı konfigürasyon yöntemi de Tapestry’dekine benzer kabiliyetler sunmaktadır. Ama Spring , Tapestry’deki gibi naming convention kuralları kullanmak yerine @Configuration annotasyonuna sahip sınıflar üzerinden ApplicationContext’i oluşturmayı sağlıyor. Bu sınıfların metodlarından @Bean annotasyonu ile işaretlenenlerin döndürdüğü nesneler context’e eklenmektedir. Metodların adları da bean’lerin id’leri olmaktadır.

Tapestry’de servisleri oluştumak için kullanılan bir başka yöntem de bind adlı metodu kullanmaktır. Bu metod static bir metod olup parametre olarak bir ServiceBinder nesnesi alır. Service Binder’in bind metodu servisin interface’ini ve servis için kullanılacak olan concrete class’ı parametre olarak alır. Context içerisinde bu sınıfın bir olgusu yaratılır. Buna alternatif bir yöntem olarak ServiceBuilder’lar da kullanılabilmektedir.

ServiceBuilder yapısının Spring tarafında benzeri Spring’deki FactoryBean interface’ini implement eden sınıflardır. Spring, FactoryBean interface’ini implement eden sınıflara farklı muamele gösterir. Bean oluşturma esnasında bu interface’in sunduğu getObject() metodu çağrılarak dönen nesne bean olarak ApplicationContext’e eklenir.

Spring @Configuration sınıflarında da statik metodlar kullanılabilir. Özellikle bean factory post processor bean’lerinin statik olması gerekmektedir. Bu tür bean’ler bean definiton’lar üzerinde çalışmakta ve henüz @Configuration sınıflarının nesneleri yaratılmadan devreye girmektedir.

Spring’de IoC context’i tanımlamak için bazen Application Context ya da Bean Factory isimleri kullanılır. Tapestry’de IoC context’ine registry deniyor. Registry içerisinde servis nesneleri yaratılıyor, bağımlılıklar düzenleniyor ve servislere ihtiyaç duyulduğunda ihtiyaç duyulan servis, servis id’si ile, registry’den talep edilebiliyor.

Bağımlılıkların Enjekte Edilmesi (Dependency Injection)

IoC’nin olmazsa olmazı dependency injection için Tapestry’de farklı yöntemler kullanılabilir. JSR-330’un @Inject annotasyonunun yanı sıra Tapestry’nin kendi @Inject ya da @InjectService annotasyonları da kullanılabilir. Bağımlılıklar service builder metodlara parametre olarak verilebildiği gibi, servislerin constructor’ları üzerinden ya da modül sınıfının field’leri üzerinden enjekte edilebilir. Spring’de de benzer mekanizma JSR-330 annotasyonlarının yanı sıra Spring’in @Autowired annotasyonu ile sağlanabilir.

Bir sonraki yazımızda Scope Yönetimi, bean’ların yaratılması, lazy/eager initialization, AOP kabiliyetleri, proxy’leme ve dekorasyon işlemlerinden devam edeceğiz.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.