Welcome

Spring ve Bean Scope Tanımları

Spring’in ilk zamanlarında bean tanımları iki değişik kapsama alanına (scope) sahip olabiliyordu. Eğer bir bean singleton olarak tanımlanmış ise Spring container içerisinde bu bean tanımından sadece tek bir nesne mevcut olabiliyordu. Klasik GOF singleton pattern’ı bir sınıfın class loader düzeyinde ancak tek bir nesnesinin olmasını garanti eder. Ancak Spring singleton bundan biraz farklıdır. Spring için singleton container ve bean tanımı düzeyindedir.

<bean id="foo1" class="org.ems4j.model.Foo" scope="singleton" />

<bean id="foo2" class="org.ems4j.model.Foo" scope="singleton" />

Yukarıdaki iki bean tanımı için, bu bean tanımları aynı Foo sınıfından olmuş olsa bile, ayrı ayrı birer nesne, container kapsama alanında oluşturulacaktır.

İkinci kapsama alanı ise prototype idi. Her nezaman container’a prototype kapsama alanına sahip bir bean için istek geldiğinde (örneğin getBean(beanName) metodu ile container’dan bir bean istendiğinde) container bu bean tanımından yeni bir nesne oluşturup onu döndürmektedir. Bu nesnelerin oluşturulup ilgili yere döndürülmesinden sonraki yaşam döngülerinin idaresi tamamen Spring dışındadır.

<bean id="bar" class="org.ems4j.model.Bar" scope="prototype" />

Bu noktada hemen aklımıza söyle bir soru gelebilir. Eğer singleton olarak tanımlanmış bir bean prototype olarak tanımlanmış bir bean’a bağımlı ise ne olur? Spring bağımlılıkları bean tanımlarından nesneleri oluştururken sağlamaktadır. Bu durumda singleton olarak tanımlanmış bean container ayağa kalkarken (lazy olarak tanımlanmadığını varsayalım) oluşturulacağı için bu aşamada da bağımlı olduğu prototype kapsama alanındaki bean tanımından yeni bir nesne oluşturulup kendisine inject edilir. Bundan sonra singleton bean ömrü boyunca aynı prototype nesneyi kullanacaktır. Eğer singleton bean’a her erişimde yeni bir prototype bean nesnesinin inject edilmesini istiyorsanız o zaman method injection olarak tabir edilen başka bir yöntemi kullanmalısınız.

Spring 2.0’da, bu iki temel kapsama alanı tipine ek olarak request, session ve globalSession kapsama alanları da eklendi. Daha da önemlisi kendimize özel kapsama alanları tanımlama kabiliyetine de sahip olduk. Yeni eklenen bu kapsama alanları sadece WebApplicationContext tipindeki containerlar için anlamlıdır. Bu kapsama alanlarını diğer containerlar içerisinde kullanmaya kalkıştığınızda IllegalStateException hatası alabilirsiniz.

İsimlerinden de anlaşılacağı gibi request kapsama alanına sahip bir bean tanımından her yeni request için yeni bir nesne oluşturulacaktır. Web requestinin sonlanması ile bu nesne de kapsama alanından çıkmış olacaktır. Session kapsama alanı ise HttpSession boyunca aktif olacak nesneler için kullanılır. globalSession ise portlet ortamları için anlamlı olup, yine HttpSession’a benzer bir kapsama alanı oluşturmaktadır.

Spring’in kapsama alanları ile ilgili daha önemli bir özelliği ise değişik kapsama alanlarında tanımlanmış bu bean tanımları arasındaki bağımlılıkları uygun biçimde çözebilmesidir. Özetle, eğer request kapsama alanına sahip bir bean tanımına bağımlı iseniz ve sizin bean tanımınız da session veya singleton kapsama alanına sahip ise Spring, request kapsama alanındaki bean tanımı ile aynı arayüze sahip bir proxy nesnesini asıl kapsama alanındaki nesnenin yerine inject edebilmektedir. Bu proxy nesnesi çağrıları asıl kapsama alınındaki gerçek nesneye yönlendirecektir. Spring’in bu kabiliyetinden yararlanmak için hedef bean tanımına <aop:scoped-proxy/> elemanını eklemek yeterlidir.

<bean id="foo" class="org.ems4j.model.Foo" scope="request">
    <aop:scoped-proxy/>
</bean>

Gelelim kendimize özel kapsama alanları oluşturmaya. Yeni bir kapsama alanı oluşturmak için Spring’in sağladığı org.springframework.beans.factory.config.Scope arayüzünü implement eden bir sınıf geliştirmemiz yeterlidir.

Scope arayüzündeki metodların üstünden kısaca geçmek yararlı olabilir. Bu metodlardan ilki;

Object get(String name, ObjectFactory objectFactory);

name parametresine karşılık gelen nesneyi ilgili kapsama alanında mevcutsa döndürür, yoksa objectFactory.getObject() ile yeni bir nesne yaratır, bunu kapsama alanına tanıtır ve sonuç olarak döner.

Object remove(String name);

Bu metod ise name parametresine karşılık gelen nesneyi ilgili kapsama alanından kaldırır ve bu nesneyi döner. Eğer nesne mevcut değilse null döner. Bu metod ayrıca bu nesne için kayıtlı destructor callback nesneleri varsa bunları da kaldırmalıdır. Bu metod destructor callback nesnelerini çağırmamalıdır, çünkü kapsama alanından çıkarılması istenen nesne bu metod çağrısını yapan yer tarafından hala kullanılıyor olabilir.

void registerDestructionCallback(String name, Runnable destructionCallback);

İlgili nesne için kapsama alanına bir destructor callback nesnesi kaydeder. Destructor callback nesneleri kapsama alanı veya ilgili nesne ortadan kaldırılırken çağırılmalıdır. Bu metoda verilen callback eğer ilgili kapsama alanı tarafından çağırılmak için uygun değilse herhangi birşey yapılmadan warning verilebilir.

String getConversationId()

Son olarak ise ilgili kapsama alnını tanımlayan herhangi bir belirteç varsa bunu dönen metodtur. Örneğin session scope için sessionId dönülmektedir. Eğer kapsama alanı için uygun bir belirteç yoksa null dönülebilir.

Kapsama alanı için gerekli sınıfı yazdıktan sonra bunu ister programatik ister dekleratif olarak Spring’e tanıtabiliriz. Programatik olarak tanıtmak için Spring container’ın implement ettiği ConfigurableBeanFactory arayüzünün registerScope(String name, Scope scope) metodunu çağırmalısınız. Dekleratif olarak yapmak için ise Spring’in org.springframework.beans.factory.config.CustomScopeConfigurer sınıfından bir bean tanımı oluşturup key-value eşleniği olarak scope adını ve scope nesnenizi verebilirsiniz.

<bean class="org.springframework.beans.factory.config.CustomScopeConfigurer">
    <property name="scopes">
        <map>
            <entry key="thread">
                <bean class="org.ems4j.factory.scope.ThreadScope" />
            </entry>
        </map>
    </property>
</bean>

Eugene Kuleshov’un blog yazısında örnek bir custom thread kapsama alanının oluşturulması ve tanıtılmasını bulabilirsiniz. Konu ile ilgili diğer bir örneği ise Rick Hightower’ın blog yazısından okuyabilirsiniz. Rick bu örnekte JSF için view scope tanımını geliştirmektedir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.